Staatsbegriefnes fir de Khamenei: sechs Deeg Trauer — an en Nofolger, dee kee gesäit

Véier Méint nodeems den Ali Khamenei an den éischte Stonne vum amerikanesch-israelesche Loftkrich ëmbruecht gouf, huet den Iran e Freideg ugefaangen, hien ze begruewen. Sechs Deeg laang zéien d'Trauerfeierlechkeete sech duerch d'Land — vun Teheran iwwer Qom bis bei déi schiitesch Hellegtümer am Irak — ier de Mann, deen d'islamesch Republik 37 Joer laang gefouert huet, den 9. Juli a senger Gebuertsstad Mashhad bäigesat gëtt.

An der grousser Imam-Khomeini-Mosalla zu Teheran louch dem 86 Joer ale Revolutiounsleader seng Lued e Freideg opgebar, mam iranesche Fändel iwwerzunn. Delegatiounen aus enge 30 Länner a reliéis Perséinlechkeeten aus iwwer 90 Länner erweisen déi lescht Éier: dorënner de pakistanesche Premier Shehbaz Sharif, deen tëscht Washington an Teheran vermëttelt huet, dem Putin säi Spezialenvoyé Dmitri Medwedew, den He Wei als Vertrieder vu China, de georgesche President Mikheil Kavelashvili, den tadschikesche President Emomali Rahmon, den Taliban-Ausseminister an eng indesch Delegatioun. Westlech Staatscheffe bleiwen esou gutt wéi ganz ewech.

De Programm, esou wéi d'iranesch Staatsmedien e publizéiert hunn:

• 3. Juli: auslännesch Delegatiounen a reliéis Vertrieder erweisen déi lescht Éier an der Mosalla zu Teheran;
• 4.–5. Juli: ëffentlech Zeremonien, d'Lued bleift an der Mosalla opgebar;
• 6.–7. Juli: Trauerzich duerch Teheran an duerno an d'Geléiertestad Qom;
• 8. Juli: Cortègen un de schiiteschen Hellegtümer vun Najaf a Karbala am Irak;
• 9. Juli: Bäisetzung am Imam-Reza-Schräin zu Mashhad, wou de Khamenei 1939 op d'Welt komm ass.

De President Masoud Pezeshkian huet d'Leit opgeruff, a Masse kucken ze kommen: dem Khamenei säi „Martyrium ass net d'Enn vum Wee, mee den Ufank vun engem neie Kapitel vun Eenheet a Widderstandskraaft", sou de Staatschef. Offiziell Schätzunge rechnen laut Gulf News mat 15 bis 20 Millioune Mënschen iwwer d'Woch; Al Jazeera bericht, datt eleng zu Teheran méi wéi 20 Milliounen erwaart ginn, an d'Organisateuren hu souguer Zuele bis 35 Milliounen an de Raum gestallt. Kéimen déi Masse wierklech, géif d'Begriefnes mat deem vum Ayatollah Ruhollah Khomeini 1989 ëm den Titel vum gréissten an der moderner Geschicht konkurréieren.

Teheran ass dofir gréisstendeels lahmgeluecht: d'Büroe bleiwe vu Samschdes bis Méindes zou, de Verkéier ass ageschränkt, an de Loftraum war e Freideg deelweis a gëtt e Méindeg komplett gespaart.

Firwat den Iran véier Méint gewaart huet

De Khamenei gouf den 28. Februar a sengem Komplex zu Teheran ëmbruecht, an der éischter Well vun de gemeinsamen US-israeleschen Attacken — dem Feldzuch, dee Washington „Operation Epic Fury" gedeeft huet. Mat him stierwe méi Familljememberen, dorënner laut Berichter eng Duechter, e Schwoersonn, eng Schwoerduechter an en Enkelkand. Den 1. Mäerz huet d'iranesch Regierung den Doud bestätegt. Eng Bäisetzung, déi ufanks fir den Ufank Mäerz virgesi war, gouf ëmmer nees eraus geréckelt: De Krich war a vollem Gaang, an d'Autoritéiten haten Angscht virun Attacken a virun enger Massepanik — d'Erënnerung un déi déidlech Panik beim Begriefnes vum Qasem Soleimani 2020 souz déif.

An deene véier Méint huet sech d'Lag komplett verännert. Den Iran hat d'Strooss vun Hormus zougemaach — laut der Internationaler Energieagence déi gréisst Versuergungsstéierung an der Geschicht vum globale Pëtrolsmaart. Den 8. Abrëll ass e vu Pakistan vermëttelte Waffestëllstand a Kraaft getrueden, an den 14. Juni hu Washington an Teheran den „Islamabad-Memorandum" annoncéiert: e Kader mat 14 Punkten, deen d'Erëmopmaache vun der Strooss bannent 30 Deeg, d'Fräiginn vu ronn 24 Milliarden Dollar un agefruerenen iranesche Gelder, Sanktiounserliichterungen an eng 60-Deeg-Fënster fir Atomgespréicher virgesäit. Den Trump huet den 17. Juni nom G7 ënnerschriwwen, de Pezeshkian zu Teheran. Den Iran mellt 3.468 Doudeger a ronn 26.500 Blesséierter am Krich.

De Parlamentspresident Mohammad Bagher Ghalibaf, deen d'Verhandlunge mat den USA féiert, huet d'Begriefnes an engem Message iwwer d'Staatsmedien als Akt vum Trotz duergestallt:

„Mir mussen opstoen an de Ruff nom Blutt vun der Natioun an d'Welt eraus droen, fir datt d'Welt weess, datt déi éierenhaft an nobel Natioun vum Iran net stëll bleift vis-à-vis vun der Ënnerdréckung … an datt si d'Blutt vun hirem Imam net lassléisst."

An engem weideren Opruff sot de Ghalibaf, hie géif „all Membere vum iranesche Vollek opruffen, mat hirer beandrockender Präsenz eng glorräich Säit an der Geschicht vum islameschen Iran ze schreiwen".

Wou stécht de Mojtaba Khamenei?

D'Nofolleg selwer war bannent Deeg gereegelt — mee ënner aussergewéinlechem Drock. D'Expertenversammlung, dat 88-käppegt Klerikergremium, dat laut Verfassung den ieweschte Leader bestëmmt, huet vum 3. bis den 8. Mäerz getagt, wéinst der Krichsgefor deelweis mat Online-Ofstëmmungen. De Mojtaba Khamenei, 56, vun de Revolutiounsgarde gedroen, huet sech géint Kandidate wéi de fréiere President Hassan Rouhani an den Hassan Khomeini, dem Grënner vun der Republik säin Enkel, duerchgesat. Laut der New York Times krut hien 59 vun 88 Stëmmen — och wann d'offiziell Annonce vun Eestëmmegkeet geschwat huet. Dem verstuerwene Leader säin Testament soll sech esouguer géint dem Jong seng Ernennung ausgeschwat hunn, a Berichter beschreiwen Drock vun de Garden op d'Membere vun der Versammlung.

Zanter der Annonce vum 9. Mäerz huet den neie Staatscheff sech net eng eenzeg Kéier ëffentlech gewisen. D'Staatsmedien hunn agestanen, datt hie bei Loftugrëffer blesséiert gouf, a seng Absence — laut IranWire esouguer beim Begriefnes vu senger eegener Fra — nährt d'Spekulatiounen doriwwer, wéi et him geet a wien am Land wierklech d'Muecht ausübt. Den israelesche Verdeedegungsminister Israel Katz huet erkläert, de Mojtaba Khamenei wier „fir den Doud markéiert"; den Ausseminister Abbas Araghchi huet doropshi gewarnt, all Menace géint d'Féierung géif eng direkt a staark Äntwert no sech zéien. Ob den neie Leader um Graf vu sengem Papp optaucht, ass vläicht déi Fro, op déi dës Woch am meeschte gekuckt gëtt.

Vun 120 op 71 Dollar: den Uelegschock kléngt of

Diplomatesch fält d'Begriefnes an eng sensibel Phas. D'Suitegespréicher zu Doha si fir d'Zeremonien op Paus gesat; de Katar mellt iwwer Tëschepersounen awer „positive Fortschrëtter". De Brent, deen um Héichpunkt vun der Hormus-Kris iwwer 120 Dollar d'Faass geklomm war — den amerikanesche Pëtrol louch laut CNBC nach Mëtt Mee iwwer 100 Dollar —, ass dës Woch ënner 71 Dollar gefall, den déifste Stand zanter virum Krich, well duerch d'Strooss erëm méi wéi 10 Millioune Faass den Dag fléissen.

Fir Europa, dat duerch den Energieschock manner Wuesstem a méi Inflatioun matgeholl huet, géif eng dauerhaft Léisung ee vun de gréisste wirtschaftlechen a sécherheetspoliteschen Drock zanter Krichsufank entschäerfen. Opfälleg ass och den Datum: Den éischte grousse Vollekstrauerdag, de 4. Juli, fält op den 250. Onofhängegkeetsdag vun den USA — eng Koinzidenz, déi Teheran laut CNN ganz bewosst als Zeeche vun Trotz versteet.

D'iranesch Militärféierung huet Washington an Israel virdru gewarnt, wärend den Zeremonien unzegräifen. Sechs Deeg laang wëll d'islamesch Republik d'Welt op d'Mënschemassen a senge Stroosse kucke loossen — an op de Message, datt de System, deen hire verstuerwene Leader 37 Joer laang opgebaut huet, ouni hie weiderfonctionéiert.