Litauen wëll säin Atomverbuet sträichen a méi no un d'NATO-Ofschreckung réckelen

E baltesche Frontstaat, deen direkt un Kaliningrad an Wäissrussland grenzt, wëll d'juristesch Mauer néierräissen, déi en zënter den 90er Joren aus den nukleare Pléng vun der NATO erausgehalen huet. Fir Litauen ass et manner eng technesch Verfassungsännerung wéi e politescht Signal: mir wëllen net déi Zone sinn, déi um Rand steet, wann d'Alliéiert iwwer d'nächst Etapp vun hirer Ofschreckung diskutéieren.

Den 2. Juli hunn d'Spëtzt vum litauesche Staat – de President Gitanas Nausėda, den amtéierende Premier, de Spriecher vum Seimas an d'Verdeedegungsministère – sech eens ginn, datt den Artikel 137 vun der Verfassung soll ganz verschwannen. Dee Passage verbitt Massevernichtungswaffen an auslännesch Militärbasen um litauesche Buedem. Dat mellt de ëffentleche Sender LRT ewéi och CNBC. Ee Dag méi spéit hunn ëm déi 50 Deputéiert d'Ännerung formell agereecht.

Den Nausėda huet de Passage, dee an engem ganz anere geopoliteschen Ëmfeld vun den fréien 90er geschriwwe gouf, als „iwwerholl" bezeechent an gesot, ënner de Fraktiounschefen wier d'Meenung „praktesch eestëmmeg". Fir hie geet et virun allem drëms, net vun de Partner ofgehaangen ze ginn.

„Et wier wierklech onglécklech, wa mir zum schwaache Glidd oder zu enger groer Zone bannent der NATO géife ginn."

Wat Vilnius wierklech wëll

D'Ännerung géif Litauen keen eegent Atomarsenal ginn. Si géif just de juristesche Wee fräimaachen, fir datt d'Land US- oder NATO-Infrastruktur mat nuklearem Bezuch kéint hosten an eventuell um sougenannten Nuclear-Sharing vun der Allianz kéint deelhuelen. Eng Verfassungsännerung ass mat Fläiss schwéier: de Seimas muss d'Moossnam zweemol uneen, mat op mannst dräi Méint tëschent den zwou Ofstëmmungen, an all Kéier mat enger Zweedrëttelmajoritéit – also op mannst 94 vun 141 Deputéierten. Den Nausėda wëll, datt d'Parlament decidéiert; d'Oppositiounspartei Nemunas Dawn pléidéiert fir e Referendum.

Den Ustouss koum vun engem Bericht vun der Financial Times am Juni, laut deem Washington sech opgeschloss gewisen huet, de Krees vun europäesche Staaten ze verbreedern, déi mat senger nuklearer Ofschreckung verbonne sinn. Polen an déi dräi baltesch Staaten – Estland, Lettland a Litauen – géifen sech interesséieren, Basen fir US-Fliger mat duebeler Fäegkeet ze hosten, also Jets, déi souwuel konventionell wéi och nuklear Notzlaascht droe kënnen. Litauen huet keng esou Fliger, dofir erwaarden Analysten, datt säi Bäitrag éischter beim Stationéieren, beim Loftraum a bei Ënnerstëtzungsfunktiounen géif leien wéi beim eigentlechen Ofwerfen vu Waffen.

De Verdeedegungsminister Robertas Kaunas, deen zënter November 2025 am Amt ass, huet bestätegt, datt Gespréicher lafen, wollt awer net méi soen.

„Gespréicher fannen tatsächlech statt. Ech wëll elo net an d'Detailer goen, well si klasséiert sinn, mä d'Gespréicher lafen a Litauen steet sécher net um Rand", sot hien de Journalisten, no Berichter vu LRT an der Associated Press.

De polnesche Vize-Verdeedegungsminister Paweł Zalewski war ähnlech oppen iwwer Warschau seng Ambitiounen: „Mir schwätzen, fir besser Konditioune fir d'nuklear Ofschreckung ze schafen an datt Polen dobäi eng wichteg Roll spillt", sot hien laut der Associated Press.

D'Bild an der Allianz – an d'Bundeswehr um Terrain

Aktuell hosten sechs NATO-Memberen US-Atomwaffen – d'Belsch, Däitschland, Italien, d'Nidderlanden, d'Tierkei a Groussbritannien –, wärend Washington d'Kontroll iwwer d'Sprengkäpp behält. Eng Ausdehnung no Osten wier e markante Bréch, an d'USA hunn sech an der Vergaangenheet scho misstrauesch gewisen, datt Waffen no bei Russland ze provokativ kéinte wierken.

Litauen steet mat sengem Virstouss net eleng do. Däitschland stationéiert seng 45. Panzerbrigade permanent am Land – déi éischt däitsch Brigade am Ausland zënter dem Zweete Weltkrich. Aktivéiert am Abrëll 2025 an am Mee mat enger Parad um Vëlniser Kathedralplaz ageweit, gëtt se op ronn 4.800 Zaldoten opgebaut, mat voller Asazfäegkeet fir 2027, laut der Bundeswehr a Berichter vu CNN. De Ploud weist, wéi wäit d'NATO scho schwéiert Truppen a Richtung engem Land verréckelt huet, dat tëschent Kaliningrad a Wäissrussland agekesselt ass.

Wat aus Moskau kéint kommen

Russland betruecht nuklear Stationéierunge no bei senge Grenzen als rout Linn a kéint mat eegene Géigemoossnamen äntwerten, zum Beispill andeems et seng nuklear Arsenaler zu Kaliningrad oder a Wäissrussland verstäerkt. Wéi Finnland den 2. Juli säin eegent Atomwaffeverbuet formell opgehuewen huet, huet den Aleksey Zhuravlyov, éischte Vize-Chef vum Verdeedegungscomité vun der russescher Staatsduma, gewarnt, Helsinki géif riskéieren, „en zweet Ukrain" ze ginn. Déi selwecht Rhetorik ass ze erwaarden, wann d'litauesch Ännerung virun ukënnt.

Fir de Moment betounen d'Responsabel, datt näischt onmëttelbar usteet. De Bericht vun der Financial Times huet uginn, datt eng Ännerung um Hosting-Arrangement net op kuerz Frist géif geschéien, a Polen huet konkret Pläng dementéiert, tatsächlech Sprengkäpp ze lageren.

Europa säin Nomm-Schutz – an de Bléck vu Lëtzebuerg

Litauen seng Initiativ nährt eng méi breet Debatt doriwwer, wéi Europa sech géint Russland ofséchert, wärend Froen iwwer d'Dauerhaftegkeet vun der amerikanescher Garantie bestoe bleiwen. Am Mäerz huet de franséische President Emmanuel Macron op der U-Boot-Basis an der Bretagne eng Doktrin vun der „no vir gezuecher Ofschreckung" virgeschloen, dorënner no vir stationéiert atomfäeg Rafale-Jets a gemeinsam Manöveren, an huet de europäesche Partner e Gespréich iwwer d'franséisch Ofschreckung ugebueden. Bezeechnend war, datt déi baltesch Staaten net ënner de genannte Länner waren – d'Belsch, Groussbritannien, Dänemark, Däitschland, Griicheland, d'Nidderlanden, Polen a Schweden. Eng Lück, déi mat erkläert, firwat Vilnius elo esou oppen d'amerikanesch Piste verfollegt.

D'Debatt erreecht och déi méi kleng Haaptstied. Lëtzebuerg huet keng Atomwaffen, steet awer ënner dem nukleare Schierm vun der Allianz. D'Land huet 2017 d'Verhandlungen iwwer den Traité fir d'Verbuet vun Atomwaffen boykottéiert an huet ëmmer erëm géint UN-Resolutiounen gestëmmt, déi en ënnerstëtzen, am Aklang mat der Ofschreckungspolitik vun der NATO, laut dem Nuclear Weapons Ban Monitor. Wärend d'Alliéiert sech beim NATO-Sommet zu Den Haag verflicht hunn, bis 2035 5 Prozent vum PIB fir Verdeedegung a Sécherheet auszeginn, verschäerft d'Decisioun vun engem Frontstaat, déi sensibelst Fäegkeete vun der Allianz op säin Territoire ze invitéieren, d'Wahlen, déi all Member – och de klengsten – muss ofweien.